VAN VERZAMELING TOT HISTORISCHE HUISKAMER. HET BEWOGEN LEVEN VAN HET OUDSTE MILITAIRE MUSEUM VAN NEDERLAND
Op 15 november 1885 geeft de commandant van het Regiment Grenadiers en Jagers opdracht tot het instellen van een ‘Commissie voor collectie van kleding, uitrusting en bewapening der Grenadiers en Jagers’. Deze dag is de oprichtingsdatum van het ‘Historisch Museum Grenadiers en Jagers’.
![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
|---|---|---|---|
![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
![]() | ![]() | ![]() |
Over het museum
Het museum ontstond uit het 19e-eeuwse idee om een verzameling aan te leggen: uniformen, wapens, vaandels en andere militaire attributen die de roemrijke tradities van het Garderegiment Grenadiers en Jagers zichtbaar maken. Die tradities – én de bijzondere band met het Koninklijk Huis – worden tot op de dag van vandaag bewaakt door de Stichting tot Handhaving van de Traditiën van het Garderegiment Grenadiers en Jagers.
De oprichting valt in een periode waarin Nederland behoefte heeft aan nieuw zelfvertrouwen. Na het verlies van België in 1839 voelt het land zich klein en kwetsbaar. Kunstenaars, schrijvers en componisten ontdekken het militaire leven opnieuw als bron van inspiratie. Zo schilderen Haagse School-kunstenaars het dagelijks leven van soldaten en beschrijft schrijver én officier Johan Gram met warme trots het naderen van “het geliefde Regiment” door de Haagse straten.
Het eerste museum opent in de Oranjekazerne aan de Mauritskade in Den Haag onder de naam Panopticum Grenadiers en Jagers. Na de verwoestende brand van 1919 moet de collectie meerdere keren verhuizen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog gaat ze zelfs letterlijk “ondergronds”, om in de jaren ’50 in Vught opnieuw tot leven te komen.
Van verzameling naar verhalen
Tegenwoordig is het museum veel meer dan een reeks voorwerpen in vitrines. Het vertelt verhalen: over het leven van generaties grenadiers en jagers, over keuzes in moeilijke tijden en over de betekenis van kameraadschap. Bezoekers krijgen zo een inkijk in het militaire bestaan van toen. Voor huidige militairen en veteranen is het museum bovendien een ontmoetingsplek – de historische huiskamer van het regiment.
Het museum nu
Sinds 2009 bevindt het museum zich op de Oranjekazerne in Schaarsbergen, de thuisbasis van 11 Luchtmobiele Brigade. Het is ondergebracht in een monumentaal gebouw dat tijdens de Tweede Wereldoorlog deel uitmaakte van Fliegerhorst Deelen, een van de grootste Duitse vliegvelden in Nederland.
De Historische Collectie is eigendom van de Stichting Traditiën Grenadiers en Jagers. In hetzelfde pand vindt u ook de Historische Verzameling Regiment Van Heutsz – beslist een bezoek waard.










